Przekrojowe artykuły edukacyjne

raindrops g7ae648663 1920

Jak zarządzać przestrzenią miejską w dobie zmian klimatu? Ekspert Wód Polskich o zagospodarowaniu wód opadowych

Jesteśmy świadkami szybko postępujących zmian klimatycznych, przejawiających się coraz częstszymi suszami i powodziami, dlatego retencja wód jest kluczowa by zapobiegać tym skrajnym zjawiskom. O sposobach zagospodarowania wód opadowych, zwłaszcza na terenach miejskich, a także roli Wód Polskich oraz samorządów w tym zakresie, podczas E-konferencji "Zielona i niebieska infrastruktura w architekturze" organizowanej przez Grupę Sztuka Architektury opowiedziała Joanna Sasal, Dyrektor Departamentu Komunikacji i Edukacji Wodnej.

https://www.wody.gov.pl/aktualnosci/114-nieprzypisany/2804-jak-zarzadzac-przestrzenia-miejska-w-dobie-zmian-klimatu-ekspert-wod-polskich-o-zagospodarowaniu-wod-opadowych

logo SDW 2022

 

Uczynić niewidzialne widzialnym - wody podziemne motywem przewodnim Światowego Dnia Wody 2022

Choć wody gruntowe są niewidoczne, ich wpływ na nasze życie jest widoczny wszędzie. Są najobfitszym zbiornikiem słodkiej wody na świecie, który ma ogromne znaczenie dla człowieka i środowiska naturalnego. Dzięki nim możliwe jest zaopatrywanie ludzi w wodę pitną, a także funkcjonowanie systemów sanitarnych, rolnictwa i przemysłu. To one są kluczowym regulatorem obiegu wody, który będzie odgrywać doniosłą rolę w adaptacji do zmian klimatu i ekstremalnych zjawisk wodnych, takich jak powodzie i susze. Wody podziemne mogą być poza zasięgiem wzroku, ale nie mogą być zapomniane, dlatego musimy podejmować działania dla ich ochrony.

https://www.wody.gov.pl/aktualnosci/2536-uczynic-niewidzialne-widzialnym-wody-podziemne-motywem-przewodnim-swiatowego-dnia-wody-2022 

 

lake g0a1f26629 1920

Wody Polskie - działamy dla ludzi i mokradeł

Co roku 2 lutego obchodzimy Światowy Dzień Mokradeł. Działania na mokradłach dla ludzi i przyrody to hasło tegorocznego święta, które przypomina nam, że obszary wodno-błotne są cenne nie tylko z punktu widzenia przyrodniczego, ale również z perspektywy człowieka. Należy dbać o ochronę i zrównoważone użytkowanie terenów podmokłych dla zapewnienia dobrobytu ludzi i dobrego stanu środowiska. Wpisują się w to dobre praktyki, takie jak odtwarzanie stref buforowych, czy rozwój retencji śródpolnej, a także większe projekty zakładające rekultywację terenów zdegradowanych w celu zwiększenia bioróżnorodności.

https://www.wody.gov.pl/aktualnosci/2424-wody-polskie-dzialamy-dla-ludzi-i-mokradel

 

275828446 923712788298954 6214218010875723656 nA

Blisko 4000 uczniów uczestniczyło w lekcji online z ekspertami Wód Polskich w ramach programu Aktywni Błękitni

Z okazji obchodów Światowego Dnia Wody, uczniowie i nauczyciele uczestniczący w programie Aktywni Błękitni - szkoła przyjazna wodzie wzięli udział w lekcji on-line z udziałem ekspertów Wód Polskich. Blisko 4000 osób, w tym 170 nauczycieli-koordynatorów programu z całej Polski, uczestniczyło w wydarzeniu, którego tematem były wody podziemne – tegoroczny motyw przewodni największego wodnego święta.

https://www.wody.gov.pl/aktualnosci/114-nieprzypisany/2545-blisko-4000-uczniow-uczestniczylo-w-lekcji-online-z-ekspertami-wod-polskich-w-ramach-programu-aktywni-blekitni

 kadr kropelki zimowe z logo5  

Bezpieczne ferie z Aktywnymi Błękitnymi!

Program edukacyjny Wód Polskich „Aktywni Błękitni – szkoła przyjazna wodzie” realizowany jest pod patronatem Ministerstwa Edukacji i Nauki, Ministerstwa Infrastruktury oraz Ministerstwa Klimatu i Środowiska od 2019 roku. W tegoroczną edycję zaangażowało się ponad 60 partnerów i blisko 300 szkół podstawowych z całej Polski! Aktywni Błękitni przypominają, jak bezpiecznie zachowywać się przebywając w pobliżu rzek, jezior i innych zbiorników w trakcie uprawiania zimowych sportów.

https://www.wody.gov.pl/aktualnosci/2422-bezpieczne-ferie-z-aktywnymi-blekitnymi

 

271880503 1115787779156174 2380402712847019423 n

 

W kontrze arktycznym lodom i zatorom. Różnice między morskim i rzecznym lodołamaniem

26 rzecznych lodołamaczy Wód Polskich jest w gotowości, by w razie wystąpienia niebezpiecznych zjawisk lodowych ruszyć do akcji. Mimo, że są to specjalistyczne jednostki nigdy nie dorównają gabarytami gigantycznym maszynom przemierzającym arktyczne wody w niskich temperaturach – morskim lodołamaczom. Trzeba mieć jednak na uwadze, że choć oba statki mają tą samą nazwę i tak samo łamią lód, to jednak są stworzone do zupełnie innych celów.

https://www.wody.gov.pl/aktualnosci/2394-w-kontrze-arktycznym-lodom-i-zatorom-roznice-miedzy-morskim-i-rzecznym-lodolamaniem

 

241964467 886765711971021 7501319594796784399 n

Renaturyzacja, naturalne materiały i przyjazne środowisku rozwiązania – to dziś codzienność w gospodarce wodnej

W Światowym Dniu Rzek przybliżamy pro-przyrodnicze rozwiązania, jakie stosujemy podczas budowy wałów przeciwpowodziowych i innych obiektów hydrotechnicznych oraz bieżących prac utrzymaniowych. Kamień, wiklina i żwir – to często używane materiały. Standardem jest budowanie bystrzy oraz przepławek i wykorzystywane innych przyjaznych naturze rozwiązań.

https://www.wody.gov.pl/aktualnosci/2102-renaturyzacja-naturalne-materialy-i-przyjazne-srodowisku-rozwiazania-to-dzis-codziennosc-w-gospodarce-wodnej

 

Malicki

Retencja zamiast betonozy. Rozwiązania dla problemu miejskich podtopień

W ciągu ostatnich lat w miesiącach wiosenno-letnich borykamy się ze zjawiskiem opadów nawalnych, w wyniku których dochodzi do lokalnych podtopień. Problem ten jest szczególnie widoczny na silnie zurbanizowanych obszarach miejskich ze zbytnio uszczelnionymi powierzchniami. Przez nadmierną ilość betonu, woda nie może swobodnie infiltrować do gruntu, zaś kanalizacja nie radzi sobie z jej zbyt dużym napływem, co powoduje miejskie powodzie błyskawiczne. O przyczynach, a także sposobach rozwiązania problemu rozmawiamy z Joanną Sasal, Zastępca Dyrektora Departamentu Zarządzania Środowiskiem Wodnym w Wodach Polskich.

https://www.wody.gov.pl/aktualnosci/1968-retencja-zamiast-betonozy-rozwiazanie-problemu-miejskich-podtopien

 

Odra graniczna10

Dlaczego mieszkańcy doliny Odry granicznej potrzebują lodołamaczy?

Odra nigdy nie była „łatwą” rzeką, stąd historia tworzenia zabezpieczeń przeciwpowodziowych jest bardzo długa. Są one niezbędne, by zapewnić bezpieczeństwo mieszkańców nadodrzańskich miejscowości. Jednym z takich narzędzi jest flota lodołamaczy przeciwdziałająca powstawaniu powodzi zatorowych, które stanowią realne zagrożenie w rejonie dolnej Odry. Liczne zwężenia i wypłycenia sprawiają, że powstająca kra może niebezpiecznie spiętrzyć się na rzece powodując zalewanie przyległych terenów. Dlatego tak ważne jest zapewnienie lodołamaczom optymalnych warunków pracy, tak by mogły dopłynąć w każde zatorogenne miejsce i ograniczyć ryzyko katastrofy.

https://www.wody.gov.pl/aktualnosci/1803-dlaczego-mieszkancy-doliny-odry-granicznej-potrzebuja-lodolamaczy

 

 Joanna 1

Edukując kształtujemy wodny punkt widzenia

Jedną z misji PGW Wody Polskie jest edukacja wodna, która od czasu jego powstania jest prowadzona przez zespoły pracowników działające na szczeblu centralnym i regionalnym. Jej naczelnym zadaniem jest przekazywanie kompleksowej wiedzy o gospodarce wodnej i misji PGW WP. O jej celach, efektach i wyzwaniach na przyszłość rozmawiamy z Joanną Sasal, Zastępcą Dyrektora Departamentu Zarządzania Środowiskiem Wodnym, odpowiedzialną za edukację wodną w Gospodarstwie w latach 2019-2021.

https://www.wody.gov.pl/aktualnosci/1750-edukujac-ksztaltujemy-wodny-punkt-widzenia 

 

mokro1

Mokradła miejskie – przeszłość i przyszłość

Miasta i mokradła nieodłącznie wiążą się ze sobą. Często nie zdajemy sobie sprawy z tego, że największe polskie metropolie zostały założone w bezpośrednim sąsiedztwie obszarów wodno-błotnych, a rozrastając się, z czasem wchłaniały je w swoje granice. Mimo upływu wieków i postępującej urbanizacji, ślady dawnych mokradeł na terenach miejskich widoczne są do dziś. Obecnie coraz częściej zwraca się uwagę na pożyteczną rolę mokradeł w ekosystemach i otacza się je ochroną, wpisując w miejską przestrzeń.

https://www.wody.gov.pl/aktualnosci/1632-mokradla-miejskie-przeszlosc-i-przyszlosc

 

żegluga śródlądowa  

Marynarz śródlądowy to odpowiedzialna rola, ale też wielka przygoda!

Dzięki zaangażowaniu wodniaków możemy bezpiecznie korzystać ze szlaków żeglugowych, a także bezpiecznie żyć nad dużymi rzekami. Ich codzienna praca jest zróżnicowana, w zależności od tego, do czego jednostki, na których pływają są przeznaczone. Jedni pływają na krajowych szlakach wodnych, inni wybierają wodne szlaki na całym świecie. Łączy ich pasja do żeglugi, która jest jednym ze środków transportu najmniej obciążających środowisko. Wody Polskie prowadzą szereg działań mających na celu wsparcie i rozwój żeglugi śródlądowej, aby nasi marynarze mogli bezpiecznie pokonywać każdy kilometr wodnych szlaków.

https://www.wody.gov.pl/aktualnosci/1510-marynarz-srodladowy-to-odpowiedzialna-rola-ale-tez-wielka-przygoda

 56558634 2019730128122450 578188029236084736 o  

Jaki skutek ma zwiększająca się populacja bobrów?

Bóbr przez lata kojarzony z niedostępnymi i niezamieszkałymi terenami, coraz częściej osiedla się w stosunkowo niewielkiej odległości od siedzib ludzkich, a poprzez swoją działalność zmienia stosunki wodne zarówno w bezpośrednim otoczeniu swojego siedliska, jak również na terenach przyległych. Budowa tam przez bobry powoduje podniesienie zwierciadła wody tak w bezpośrednim otoczeniu tamy, jak również w korycie rzeki i rowów powyżej. O pozytywnych i negatywnych aspektach działalności tego największego krajowego gryzonia piszemy w przekrojowym artykule.

https://www.wody.gov.pl/aktualnosci/1476-sukces-odtworzenia-gatunku-jaki-skutek-ma-zwiekszajaca-sie-populacja-bobrow

 NAJLEP3xxxxxxxxx  

Stop wandalom! Reaguj na niszczenie infrastruktury chroniącej przed powodzią i suszą

Pracownicy Wód Polskich na co dzień muszą mierzyć się z usuwaniem szkód i zniszczeń dokonywanych na obiektach i budowlach hydrotechnicznych przez wandali oraz osoby lekceważące sobie przepisy prawa. Warto pamiętać, że awarie spowodowane dewastacją infrastruktury przeciwpowodziowej, przeciwdziałającej skutkom suszy i umożliwiającej żeglugę na wodach śródlądowych, mogą w konsekwencji prowadzić do tragedii.

https://www.wody.gov.pl/aktualnosci/1465-stop-wandalom-reaguj-na-niszczenie-infrastruktury-chroniacej-przed-powodzia-i-susza

 raki3  

Wody Polskie zaraczają rzeki Mazowsza i Lubelszczyzny 

W ostatnim roku wprowadziliśmy 1000 raków do mazowieckich i lubelskich rzek. Efektem tych działań będzie zarówno utrzymanie, jak i zwiększenie bioróżnorodności gatunkowej w skali obu regionów. Realizacja projektu zagwarantuje również zabezpieczenie zasobów genowych gatunku. W polskich wodach występują różne gatunki raków, zarówno zagrożony wyginięciem rodzimy rak szlachetny, jak i inwazyjne, niebezpieczne dla krajowego ekosystemu rak pręgowaty, sygnałowy czy marmurkowy.

https://www.wody.gov.pl/aktualnosci/1432-wody-polskie-zaraczaja-rzeki-mazowsza-i-lubelszczyzny

 Ropica Polska Ropa2  

O udrażnianiu barier migracyjnych w Światowy Dzień Migracji Ryb

Życie ryb to nieustanna wędrówka – w poszukiwaniu pokarmu, schronienia i przede wszystkim tarlisk. Aby zapewnić ich przetrwanie, należy umożliwić im swobodną migrację rzeczną. Wody Polskie, będące głównym podmiotem odpowiedzialnym za gospodarkę wodną kraju, realizują także zadania służące odtwarzaniu korytarzy migracyjnych i udrażnianie barier stojących na drodze organizmom wodnych.

https://www.wody.gov.pl/aktualnosci/1422-o-udraznianiu-barier-migracyjnych-w-swiatowy-dzien-migracji-ryb

 olcha nad rz Gwd gmina Pia powiat pilski  

O drzewach nadwodnych w Dniu Krajobrazu

Drzewa wspaniale upiększają naszą okolicę i harmonijnie wpisują się w pejzaż zachwycając zróżnicowaną gamą kolorów w różnych porach roku. Pełnią rozliczne funkcje: przyrodnicze, klimatyczne, gospodarcze, ochronne, społeczne, estetyczne i kulturowe. Zadrzewienia biorą też udział w obiegu wody w przyrodzie a ich obecność wpływa na stan ekosystemów od wód zależnych. W Wodach Polskich prowadzimy akcje nasadzeń drzew i edukujemy o znaczeniu zadrzewień w zrównoważonej gospodarce wodnej.

https://www.wody.gov.pl/aktualnosci/1407-o-drzewach-nadwodnych-w-dniu-krajobrazu

 Ikonka z numerem ok  

Szanuj wodę, ponieważ wody to nie śmietnik!

Zaśmiecanie dolin rzecznych, zbiorników, jezior, potoków czy kanałów burzy naturalny krajobraz i wpływa negatywnie nie tylko na przyrodę, ale również na nasze zdrowie. Pamiętajmy, żeby zawsze dbać o porządek oraz segregować i wyrzucać śmieci w miejscach do tego przeznaczonych. Reagujmy też, gdy widzimy że ktoś zanieczyszcza środowisko! Niezbędna jest też edukacja, dlatego uświadamiajmy naszych bliskich, znajomych, czy sąsiadów, jak trzeba właściwie zachowywać się nad wodą.

https://www.wody.gov.pl/aktualnosci/1389-szanuj-wode-poniewaz-wody-to-nie-smietnik

 Lodoamacz 041220  

Dzień Marynarza Rzecznego

Codzienna służba załóg floty śródlądowej pozwala na utrzymanie szlaków wodnych w dobrym stanie i zapewnienie sprawnej przeprawy zarówno  mniejszym jednostkom, jak łodzie i żaglówki, jak i większym - barkom i promom. PGW Wody Polskie zarządzając wodami posiada również własne załogi i flotę, która dba m.in. o znakowanie szlaków, usuwanie przeszkód, odmulanie akwenów i prowadzenie akcji lodołamania w okresie zimowym. Stopniowo flota zasilana jest w nowe specjalistyczne jednostki, m. in. łodzie inspekcyjne czy lodołamacze.

https://www.wody.gov.pl/aktualnosci/1181-dzien-marynarza-rzecznego

 131217698 953628931831271 4007361239786446013 n  

Jazy i zastawki w zrównoważonej gospodarce wodnej

Na przestrzeni wieków obiekty hydrotechniczne ewoluowały, pełniąc liczne funkcje – rolnicze, przeciwpowodziowe, żeglugowe, energetyczne a nawet rekreacyjne! W Polsce mamy ponad 30 tys. urządzeń piętrzących rozsianych na niemal 100 tys. kilometrów rzek i około 250 tys. kilometrów rowów melioracyjnych. W przeważającej części są to niewielkie konstrukcje - zastawki, przepusto-zastawki i jazy - które pozwalają spiętrzać wodę dla potrzeb gospodarskich.

https://www.wody.gov.pl/aktualnosci/1136-jazy-i-zastawki-w-zrownowazonej-gospodarce-wodnej 

 

 

Myn wodny w skansenie w Sanoku1 fot Jerzy Malicki

Młyny wodne dawniej i dziś

Pierwsze koła wodne powstały już ponad 2000 lat temu! Dzięki tej innowacji możliwy był dynamiczny rozwój cywilizacji – wokół młyna powstawały miasta, sieci dróg, mosty, groble, stawy, pastwiska i pola uprawne. Rozkwit osadnictwa wiązał się nieodłącznie z umiejętnością użycia siły wody do produkcji żywności. Dzisiaj, w wyniku postępu technologicznego, niemal nikt już nie mieli ziarna w młynach. Nie znaczy to, że te budowle zostały całkowicie zapomniane. Zabytkowe budynki odnalazły się bowiem w nowej roli – obiektów hydrotechnicznych.

https://www.wody.gov.pl/aktualnosci/1052-mlyny-wodne-dawniej-i-dzis

 

akcja lodoamania na Zbiorniku Wodnym Wocawek 3 min

 

 

Lodołamacze muszą być w gotowości

Choć kolejny rok z rzędu obserwujemy łagodną, niemal bezśnieżną zimę, związaną ze zmianami klimatu, to nawet w takich warunkach wystarczy tylko kilka mroźnych dni, żeby powstały zjawiska lodowe, które mogą tworzyć przyczynić się do powodzi zatorowych. Dlatego niezależnie od warunków pogodowych flota lodołamaczy Wód Polskich w sezonie zimowym jest w stałej gotowości. Lepiej zapobiegać efektom niszczącego żywiołu, którego skutki mogą mieć wielokrotnie wyższe koszty, niż utrzymanie flotylli wyspecjalizowanych statków.

https://www.wody.gov.pl/aktualnosci/949-pogotowie-zimowe-wod-polskich-lodolamacze-w-akcji

rda rzeki Gsawka rzgw bydgoszcz 1

Światowy Dzień Mokradeł

Mokradła mają różne oblicza. Mogą to być olbrzymie otwarte obszary torfowisk albo małe śródleśne bagna, są nimi też wąskie siedliska wzdłuż naturalnych rzek oraz zbiorniki wodne. Warto jednak pamiętać, że bez wody nie ma mokradeł, dlatego by je zachować niezbędny jest sukcesywnie realizowany program retencji.

https://www.wody.gov.pl/aktualnosci/915-swietujemy-swiatowy-dzien-mokradel

 

Nasze projekty edukacyjne

 

131053054 2814528452137295 7300354148819226870 n

Aktywni Błękitni

"Aktywni Błękitni - szkoła przyjazna wodzie" to program edukacyjny Wód Polskich, który dzięki współpracy ze szkołami umożliwia naukę o zrównoważonym gospodarowaniu wodami i bezpiecznym wypoczynku nad wodą.

https://www.facebook.com/Aktywni-B%C5%82%C4%99kitni-113510357223585

 

mh1

Młody hydrolog

„Młody hydrolog” to bezpłatna multimedialna pomoc dydaktyczna. Celem tej pomocy jest dostarczenie wiedzy o wodzie, wzbudzenie emocji i zachęcenie do osobistego zaangażowania uczniów w sprawy środowiska. „Młody Hydrolog” ma wspomagać edukację formalną i jest oparty na podstawie programowej kształcenia ogólnego dzieci w klasach I-III szkoły podstawowej.

http://www.mlodyhydrolog.pl/